COVID-19: zajęcia zdalne od 11 grudnia do 9 stycznia

Nauki Humanistyczne, Społeczne i o Sztuce

1. Konserwacja i restauracja dziedzictwa kulturowego - obejmuje następujące obszary: sztukę i antropologię. Kierownikiem jest prof. dr hab. Elżbieta Basiul

Badania prowadzone przez zespół EF Konserwacja i restauracja dziedzictwa kulturowego będą realizowane w sposób kompleksowy i interdyscyplinarny. Łączenie metodologii badawczych z różnych dyscyplin pozwala dostrzec szerszy zakres problematyki badawczej i możliwych rozwiązań, a także pozwala na rozpoznanie wartości badanego obiektu ze względu wszystkie aspekty jego powstania i funkcjonowania: technologię budowy i typy konstrukcji, projekt, wykonanie, historię przekształceń i użytkowania, stopień i przyczyny zniszczeń. Badania pozwolą również na opracowywanie bardziej innowacyjnych materiałów i metod służących samej konserwacji, jak i działaniom profilaktycznym. Badania takie od kilkunastu lat zalecane są przez Międzynarodową Radę Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych, ICOMOS CHARTER- Principles for the Analysis, Conservation and Structural Restoration of Architectural Heritage. Powszechne na zachodzie Europy, ale w Polsce niestety cały czas są sporadyczne.

Zespół będzie prowadził również badania składu, właściwości i wytrzymałości nowych materiałów powstających na potrzeby konserwacji zabytków oraz innych gałęzi gospodarki. Perspektywy rozwoju naukowego zespołu wpisują się w działalność badawczą Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego, które obecnie jest w fazie budowy. Jednocześnie UMK jest liderem Polskiego Konsorcjum dla Badań Dziedzictwa Kulturowego [Polish Consortium for Heritage Science] E-RIHS.pl – prof. P. Targowski jest przewodniczącym jego Rady Naukowej. Następnym krokiem, po przekształceniu polskiego Konsorcjum w Infrastrukturę badawczą, będzie uczestnictwo w E-RIHS ERIC: European Research Infrastructure for Heritage Science.

Współpraca w ramach E-RIHS ERIC oraz współpraca z dotychczasowymi i przyszłymi, zwłaszcza azjatyckimi partnerami WSP UMK w zakresie badań i konserwacji zabytków, zapewnią zespołowi dostęp do badań najważniejszych i najlepszych dzieł światowego dziedzictwa m.in. obecnych na UNESCO World Heritage List. Współpraca naukowa, ale też komercyjna, będzie kontynuowana m.in. z takimi zagranicznymi ośrodkami, jak: Musée du Louvre, La direction générale des patrimoines of the French Ministry of Culture, The International Molinological Society, University of Amsterdam, Gesellschaft zur Erhaltung des kulturellen Erbes e.V., Technische Hochschule Köln, Ministry of Culture and Fine Arts (Cambodia), Galerią Narodową w Singapurze, Muzeum Narodowym w Pekinie i in.

Prof. dr hab. Elżbieta Basiul

Fot. Andrzej Romański

Prof. dr hab. Elżbieta Basiul – Studia wyższe: 1979 - 1984 r., kierunek: konserwacja i restauracja dzieł sztuki, Wydział Sztuk Pięknych, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 1984 r. - pracownik naukowo-dydaktyczny w Katedrze Technologii i Technik Sztuk Plastycznych na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. W 1997 r. uzyskuje stopień doktora w dziedzinie sztuki na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu na podstawie rozprawy pt. :"Problem barw w retuszu obrazów sztalugowych malowanych w technice wielowarstwowej" (promotor: prof. dr art. kons. Józef Flik). W 2005 r. otrzymuje stopień doktora habilitowanego sztuk plastycznych w dyscyplinie konserwacja dzieł sztuki na podstawie dorobku konserwatorskiego oraz rozprawy pt.: "Warsztat malarski gotyckiego tryptyku z Matką Boską Apokaliptyczną z bazyliki katedralnej we Włocławku". Od 1 stycznia 2007 r. pełniła funkcję dyrektora Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 2009 otrzymuje stanowisko profesora UMK. Od 2012 roku jest dziekanem Wydziału sztuk Pięknych UMK (druga kadencja). W 2016 roku otrzymuje nominację profesorską. Ekspert w dziedzinie konserwacji i restauracji dzieł sztuki; uczestnik programów badawczych o zasięgu krajowym i międzynarodowym; rzeczoznawca ZPAP w dziedzinie konserwacji malarstwa i rzeźby polichromowanej; autorka wielu publikacji oraz prestiżowych realizacji konserwatorskich; zaangażowana w tworzenie koncepcji irealizację Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego; członek stowarzyszeń i gremiów eksperckich:ekspert Polskiej Komisji Akredytacyjnej od 2007 roku; członek Związku Polskich Artystów Plastyków Okręgu Toruńskiego – przewodnicząca sekcji konserwatorów dzieł sztuki w latach 2006 – 2011.

Udział w ważniejszych projektach finansowanych ze środków UE:

  • Udział w przedsięwzięciu pt. Realizacja zadań strategii rozwoju klastra GRUPA MEBLOWA HORECA, realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, Działanie 5.1 Rozwój instytucji otoczenia biznesu – 2014 r.
  • Wielomodułowe interdyscyplinarne badania nieniszczące obiektów architektury na przykładzie gotyckich kamienic mieszczańskich w Toruniu (trzy kamienice, ul. Mostowa 6). Projekt Nr RPKP.05.04.00-04-005/13, realizowany w ramach Działania 5. Wzmocnienie regionalnego potencjału badań i rozwoju technologii, w ramach Osi priorytetowej 5.4 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, realizacja w latach 2014- 2015.
  • Monumentum Sonus Visio. Akademickie Centra Przemysłów Kreatywnych Kultury, Sztuki i Ochrony Zabytków.Projekt jest realizowany w ramach konsorcjum zawartego pomiędzy Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu a Wyższą Szkołą Gospodarki w Bydgoszczy. Lider projektu – Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Sztuk Pięknych, osobowo prof. dr hab. Elżbieta Basiul jako dziekan WSP UMK. Koordynator projektu – dr Katarzyna Krynicka-Szroeder. Projekt realizowany od 2018 roku. Oś priorytetowa: 1. Wzmocnienie innowacyjności i konkurencyjności gospodarki regionu. Działanie: Działania 1.1 Publiczna infrastruktura na rzecz badań i innowacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko – Pomorskiego na lata 2014-2020. W wyniku realizacji projektu powstanie - Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego przy Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, zlokalizowane w Toruniu przy ul. Sienkiewicza 30/32.
  • Konsultacje merytoryczne w trakcie prac konserwatorskich stropu ramowego Pożar Ławry Troickiej (autorstwo Tomasza Dolabelli, XVII w.) w II Pokoju Senatorskim Dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach w ramach projektu Pałac w Muzeum, Muzeum w Pałacu. Ochrona, zachowanie i udostępnienie na cele publiczne zabytków ruchomych i nieruchomych o znaczeniu ogólnopolskim realizowanego od 2019 roku w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

     Prace konserwatorskie i eksperckie o zasięgu międzynarodowym:

  • Określenie autentyczności pięciu obrazów znajdujących się w zbiorach Galerii Narodowej w Singapurze.Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu otrzymał zlecenie w wyniku wygranego międzynarodowego konkursu ogłoszonego przez Heritage Conservation Centre w Singapurze; udział w pracy zespołowej pod kier. dr hab. Jarosława Rogóża (Toruń 2014);
  • Ekspertyza technologiczna i konserwatorska obrazu Scena męczeństwa ludności Kambodży w czasie rządów Pol Pota, autor: Vann Nath, 20.05.1988; Muzeum Ludobójstwa Tuol Sleng w Phnom Penh, Kambodża; Toruń 2014 r. (praca zbiorowa pod kier. prof. dr hab. Elżbiety Basiul);
  • Badania i konserwacja-restauracja obrazów autorstwa Juliusza, Wojciecha i Jerzego Kossaków pochodzących z Muzeum Polskiego w Rapperswilu (Szwajcaria). Projekt zrealizowano  w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2018: Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą, Nr-05415/18, tytuł projektu: Wystawa malarstwa Juliusza i Wojciecha Kossaków wraz z katalogiem w Muzeum Polskim    w Rapperswilu i innym miejscu. Projekt prowadzony był przez Muzeum Okręgowe  w Suwałkach (praca zbiorowa pod kier. prof. dr hab. Elżbiety Basiul).

 

2. Logika i filozofia nauki - obejmuje następujące obszary: logikę oraz historię i filozofię nauki. Kierownikiem jest dr hab. Tomasz Jarmużek, prof. UMK

Pole badawcze „Logic and Philosophy of Science” tworzą naukowcy związani przede wszystkim z Wydziałem Filozofii i Nauk Społecznych UMK, zaś istotną część składu osobowego pola stanowią pracownicy Katedry Logiki. Kadra pola ma docelowo powiększać się o kolejne osoby, które niezależnie od przynależności wydziałowej, pracują nad problemami logiki lub jej zastosowaniem w innych dyscyplinach. Zagadnienia, którymi zajmujemy się w ramach pola, to:

  • logiki nieklasyczne (parakonsystentne, wiążce, pozycyjne, deontyczne, epistemiczne, niemonotoniczne itd.)
  • zastosowania logiki do budowy teorii formalnych (mereologia, geometrie bezpunktowe itd.)
  • konstruowanie i zastosowania systemów logicznych do formalizacji teorii nauk społecznych oraz humanistycznych
  • związane z powyższym problemy filozofii języka i pragmatyki.

Jako grupa badawcza współpracujemy z ośrodkami naukowymi ze Stanów Zjednoczonych, Chin, Brazylii, Australi, oraz z wielu krajów europejskich. Współorganizujemy m. in. cykliczną konferencję Non-Classical Logics. Theory and Applications oraz Chinese-Polish Workshop on Applied Logic.

Planujemy zwiększyć potencjał zespołu przez przyjmowanie do niego kolejnych doświadczonych badaczy, ale również przez kształcenie młodej kadry, zwłaszcza poprzez zaangażowanie młodych badaczy w celowe projekty realizowane w ramach naszego pola.

 

Dr hab. Tomasz Jarmużek, prof. UMK

Fot. Andrzej Romański

Dr hab. Tomasz Jarmużek, prof. UMK – współautor czterech monografii oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych. Obecnie kierownik Katedry Logiki UMK. Kierownik oraz członek zespołu projektów krajowych lub międzynarodowych. Opiekun trzech prac doktorskich. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się głównie na metateorii systemów tablicowych, logikach pozycyjnych, logikach wiążących (semantyce wiążącej), logikach niemonotonicznych oraz zastosowaniach logiki.

 

3. Stare i nowe instytucje - wyzwania i zmiany w perspektywie interdyscyplinarnej. Kierownikiem jest dr hab. Arkadiusz Karwacki, prof. UMK

Skład zespołu wyłaniającego się pola badawczego pt. „Stare i nowe instytucje – wyzwania i zmiany w perspektywie interdyscyplinarnej” tworzy 19 badaczy, reprezentujących trzy wydziały naszego uniwersytetu: Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych, Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania oraz Wydziału Prawa i Administracji. Przedmiotem studiów podejmowanych przez zespół są instytucje, czyli stałe, oparte na wartościach, powtarzalne wzorce zachowań, przyjmujące kształt zarówno formalnych organizacji, jak i kulturowych wzorców („reguł gry”). Instytucje są od zawsze jednym z centralnych przedmiotów analiz badaczy społecznych. W ostatnich dwóch dekadach badania nad instytucjami stały się szczególnie ważne przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, przemianom, często dość radykalnym, ulegają instytucje, które można określić jako stare lub tradycyjne, a więc takie jak rodziny czy uniwersytety. Po drugie, stale powstają instytucje nowe, na przykład medialne czy finansowe, które wpisują się w ramy instytucji nieformalnych.

Opisywanie i wyjaśnianie zachodzących zmian jest złożonym zdaniem, które rodzi szereg pytań. Będą one ramami dla poszukiwań badawczych zespołu:

  • Na ile przemiany instytucji są spontaniczne, a na ile sterowalne?
  • W jakim stopniu są to procesy globalne, a w jakim lokalne?
  • Czy można skutecznie projektować i modelować instytucje i jakie są uwarunkowaniach tych procesów?
  • W czym wyraża się racjonalność instytucji?
  • Jakie są konsekwencje zmian funkcjonowania instytucji dla zbiorowości i jednostek?
  • Czy zmiany porządku instytucjonalnego generują nierówności społeczne i co jest ich wyrazem?

Odpowiedzi na te i inne pytania są istotne nie tylko z poznawczego, ale także z praktycznego punktu widzenia. Wiedza o instytucjach społecznych jest bowiem kluczowa dla tworzenia polityk publicznych.

Zespół dostrzega potencjał płynący z połączenia kompetencji i perspektyw właściwych badaczom społecznym z UMK, pochodzącym z różnych dyscyplin, którzy zajmują się szeroko rozumianą analizą instytucji i ich przemian. Odpowiedź na pytanie o (a) kształt nowych instytucji społecznych, (b) logikę przeobrażeń, jakim ulegają oraz (c) ich konsekwencje będą prowadzone poprzez poszukiwania w obszarach, w których członkowie zespołu posiadają eksperckie kompetencje. W ramach powstałego zespołu będą nadal prowadzone badania w zakresie specjalizacji poszczególnych uczonych i ich zespołów. Celem zespołu jest zatem wzmocnienie, ustabilizowanie i ukierunkowanie współpracy pomiędzy zespołami, które dotychczas funkcjonowały w separacji. Początki takiej współpracy już mają miejsce na przykład między przedstawicielami nauk o finansach czy zarządzaniu oraz socjologami w zakresie badania instytucjonalizacji obrotu bezgotówkowego, czy też uwarunkowań potencjału do innowacyjności w organizacjach non-profit. Niemniej jednak w wielu innych przypadkach taka współpraca dopiero zostanie nawiązana.

Zespół składa się wyłącznie z osób aktywnie prowadzących badania. Został zaprojektowany w taki sposób, że są w nim badacze publikujący już od dawna w obiegu międzynarodowym, jak i tacy, którzy prowadzą badania empiryczne, posiadają ciekawe wyniki, ale nie zdołali się z nimi przebić do europejskiego i światowego obiegu nauki. Logika jego funkcjonowania zakłada wspólne dążenia do doskonałości naukowej w oparciu o intelektualny ferment i samopomoc koleżeńską, która ma wszystkim jego członkom stać się lepszymi badaczami.

Docelowo chodziłoby również o inicjowanie wspólnych badań, które są ze sobą kompatybilne i umożliwiają wzajemne wykorzystywanie wyników prac badawczych w publikacjach. Zespół z pewnością podejmie wspólne, interdyscyplinarne prace dotyczące takich tematów jak: 1. Wykluczenie finansowe i wyzwania inclusive banking; 2. Wyzwania współczesnej polityki społecznej (rodzinnej, rynku pracy) w kontekście jakości życia klasy średniej; 3. Uwarunkowania innowacyjności różnych typów organizacji; 4. Szkolnictwo wyższe – wyzwania i zmiany; 5. Nowe instrumenty finansowe.

 

 

Dr hab. Arkadiusz Karwacki, prof. UMK

Fot. Andrzej Romański

Dr hab. Arkadiusz Karwacki, prof. UMK - olecczanin, socjolog, kierownik Katedry Badania Jakości Życia i Socjologii Stosowanej w Instytucie Socjologii UMK. Specjalizuje się w studiach nad jakością życia, problemami społecznymi (doświadczenie ubóstwa, bezrobocia, wykluczeń i nierówności) oraz współczesną polityką społeczną (szczególnie polityka reintegracja i aktywizacja). Autor lub redaktor 25 monografii oraz ponad 80 artykułów naukowych. Kierownik 4 projektów badawczych i ekspert w 14 innych projektach. Z pasją angażuje się w przedsięwzięcia badawczo aplikacyjne, które mają potencjał wpływania na zmiany instytucjonalne i poprawę jakości życia różnych grup. W ramach UMK w latach 2007-2008 i 2011-2013 Z-ca dyrektora Instytutu Socjologii UMK ds. dydaktycznych, od 2014 roku Przewodniczący Uczelnianej Rady ds. Jakości Kształcenia, członek Senatu wybrany właśnie na trzecią kolejną kadencję. Zaangażowany w prace dotyczące strategii jakości w inicjatywie YUFE. W latach 2016-2018 członek a w latach 2018-2020 Przewodniczący Rady Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS). Przynależy do International Sociological Association (Research Committee: Poverty, Social Welfare and Social Policy), European Sociological Association, Sekcji Pracy Socjalnej Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Academy of Management (Divisions: Public&Nonprofit, Social Issues in Management) oraz Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej (członek Zarządu Głównego na kadencję 2008-2012; członek Zarządu Głównego i Wice Prezes PTPS na kadencję 2016-2020). Członek zespołu recenzentów czasopism: „Polityka Społeczna”, „Sociology of Health and Illnes”, „Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje”, „Trzeci Sektor” oraz „Nauki Społeczne. Social Science”. Wchodzi w skład Rady Naukowej Biblioteki Elbląskiej im. C. Norwida w Elblągu (od 2016 r.). W przeszłości ekspert Instytutu Spraw Publicznych. Członek zespołu eksperckiego Narodowej Rady Rozwoju oraz Kancelarii Prezydenta RP ds. opracowania i wdrażania ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Członek „Rady 17” w ramach Kampanii 17 Celów (prace eksperckie na rzecz określenia kierunków zaangażowania biznesu w Polsce w ramach realizacji Agendy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030). Członek Komitetu Socjologii Polskiej Akademii Nauk na kadencję 2020-2023. Członek zespołu ekspertów firmy Sensa Sustainable Thinking.

 

 

4. Percepcja, Poznanie i Język. Kierownikiem jest dr Bibianna Bałaj

Nasze wyłaniające się pole badawcze "Percepcja, Poznanie i Język (Perception, Cognition and Language; PeCoLa) składa się z czeterch oddzielnych, choć współpracujących grup badawczych:

1. Percepcja czasowa i dźwiękowa - lider: dr Monika Lewandowska z Instytutu Psychologii UMK. Celem zespołu jest badanie percepcji słuchowej oraz analiza przetwarzania czasowego informacji poznawanych wzrokowo lub dźwiękowo w kontekście różnic indywidualnych. Stosując precyzyjne pomiary czasów reakcji, badamy rozdzielczość czasową ludzkiego umysłu. Oceniamy związki między złożonością sygnału mózgowego a inteligencją.

2. Poznanie wzrokowo-przestrzenne - lider: prof. Kenneth Holmqvist z Instytutu Psychologii UMK. Celem jest zbadanie procesów percepcji, orientacji i wyobraźni z uwzględnieniem uwarunkowań poznawczych, cech osobowych oraz zmian związanych ze starzeniem się. Badamy realne obiekty, sceny i przestrzenie, mierząc ruchy oczu w 3D uwzględniając również głębię.

3. Różnice kulturowe i rozwój poznawczy - lider: dr hab. Arkadiusz Gut, prof. UMK z Katedry Kognitywistyki UMK. Celem jest badanie kulturowego uczenia się oraz rozwojowych aspektów "czytania umysłów", badanie naiwnych teorii kreatywności (również w kontekście różnic kulturowych) oraz poznawczych i społecznych warunków odbioru dzieł literackich.

4. Język i poznanie społeczne - lider: dr Magra Formanowicz z Instytutu Psychologii UMK. Celem jest dalszy rozwój Social Grammar Model, który pokazuje, jak czasowniki przenoszą informacje społeczne i kształtują procesy poznawcze.

W zespole PeCoLa jest 12 pracowników i 14 studentów. Planujemy dalszą współpracę i pozerzanie zespołu. Obszar badań to głównie psychologia, ale również kognitywistyka i filozofia (epistemologia). Staramy się zrozumieć rozwój człowieka przez całe życie, różnice indywidualne w sposobie przetwarzania informacji. Poświęcając wiele uwagi językowi, który nie tylko pozwala komunikować się, ale też kształtuje nasze myślenie i rozumienie świata, zdolność mindreading. W badaniach bierzemy pod uwagę percepcję, czytanie, orientację w przestrzeni oraz różnice międzykulturowe.

Emerging Field jest dla nas okazją do wzmocnienia naszych możliwości badawczych (zakup sprzętu i zlecanie usług) oraz rozszerzenia współpracy międzynarodowej (np. z Uniwersytetami w Nowym Jorku, Hong Kongu, Regensburgu, Ulm, Oslo) i prowadzenia badań międzykulturowych. Ze względu na przynależność do różnych kultur, ludzie w odmienny sposób kształtują obraz poznawanego świata realnego i świata kultury. To fascynujące jak ludzie odgadują stany umysłu innych osób, bazując na obserwowanym zachowaniu czy też czytając literaturę.

 

 

Dr Bibianna Bałaj

Fot. Andrzej Romański

Dr Bibianna Bałaj - Wicedyrektor Instytutu Psychologii Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Adiunkt w Katedrze Psychologii Poznawczej i Porównawczej Instytutu Psychologii WFiNS. Doktor Nauk Humanistycznych w zakresie psychologii. Absolwentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów w Lublinie. Psycholog eksperymentalny zajmujący się na co dzień badaniem funkcjonowania poznawczego, prowadzi eksperymenty z zastosowaniem pomiaru ruchów oczu jako narzędzia diagnostycznego i treningowego. Centralne obszary zainteresowań naukowych to: wyobraźnia wizualna, orientacja i dezorientacja przestrzenna, procesy uwagowe. Testuje i rozwija metody interakcji wzrokowej z komputerem dla osób z niepełnosprawnością ruchową: wraz z zespołem zdobyła nagrodę za projekt OKOMUNIKACJA. Współautorka kilkudziesięciu artykułów naukowych. Wykonawca grantów badawczych (w tym grantu promotorskiego), jak i projektów komercjalizujących rezultaty pracy naukowej. Wiceprzewodnicząca Komisji Etycznej WFiNS UMK, członkini Rady Naukowo-Etycznej Fundacji "Światło" w Toruniu.