Jan Paweł II doktorem honoris causa UMK

Umiłowany Ojcze Święty!

W imieniu delegacji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, władz miasta Torunia i województwa kujawsko-pomorskiego pragnę wyrazić najpierw głęboką wdzięczność za dar tego spotkania, a także uczucia czci i miłości, jakie wraz z całym narodem żywimy dla Następcy św. Piotra i syna polskiej ziemi. Opatrzność sprawia, i jest cudem w naszych oczach, że w Watykanie, niejako w samym sercu chrześcijaństwa, możemy stanąć przed Piotrem naszych czasów i mówić ojczystym językiem, który jest również ojczystą mową Ojca Świętego.

Cor ad cor loquitur. Tak właśnie, mową serca, zostaliśmy ubogaceni przed pięciu laty, podczas pamiętnej wizyty Ojca Świętego w Toruniu. Na trwałe zapisały się w naszych sercach słowa Waszej Świątobliwości, skierowane do świata nauki polskiej w auli Uniwersytetu Mikołaja Kopernika: "Człowiek udoskonala się (...) nie tylko przez zdobywanie abstrakcyjnej wiedzy o prawdzie, ale także przez żywą relację z drugim człowiekiem, która wyraża się przez dar z siebie i przez wierność. (...) wierząc, człowiek zawierza prawdzie, którą ukazuje mu druga osoba" (Jan Paweł II, Toruń, 7 czerwca 1999 r.).

Ojcze Święty! Z wielką radością oczekiwaliśmy na dzisiejsze spotkanie. Jest to radość wielu ludzi nauki, którzy na co dzień poszukują prawdy i dzielą się nią z innymi w poczuciu powołania do ważnej posługi społecznej, jak też ze świadomością, że "ludziom nauki oraz ludziom kultury powierzona została szczególna odpowiedzialność za prawdę - dążenie do niej, jej obrona i życie według niej" (tamże).

Prosimy Ojca Świętego o Apostolskie Błogosławieństwo dla społeczności naszego uniwersytetu, miasta i całego regionu kujawsko-pomorskiego.

Wasza Świątobliwość, Ojcze Święty,
Eminencje, Ekscelencje, Wysoki Senacie,
Panie i Panowie,

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu stoi w przededniu obchodów sześćdziesięciolecia naszej Uczelni. Wyrażamy wdzięczność Waszej Świątobliwości, iż możemy razem z Tobą, Ojcze Święty, inaugurować obchody tej rocznicy, zaszczyceni możliwością wręczenia doktoratu honoris causa naszej Uczelni. Zostało nam dane włączyć do naszej wspólnoty akademickiej Papieża-Polaka. Decyzja Waszej Świątobliwości o gotowości przyjęcia tego doktoratu jest dla nas zaszczytem i zobowiązaniem.

Jednomyślna decyzja Senatu naszego uniwersytetu w tej sprawie wyraża szacunek i uznanie dla Ciebie Ojcze Święty jako największego autorytetu współczesnego świata, wielkiego męża stanu, orędownika pokoju i przyjaźni, gorącego polskiego patrioty, budzącego w Polakach poczucie dumy narodowej i pragnienie wolności.

W tym niezwykłym dla nas dniu wspominamy spotkanie Waszej Świątobliwości ze światem nauki polskiej pamiętnego popołudnia 7 czerwca 1999 roku. Ciągle na nowo odczytujemy przesłanie, które wtedy Ojcze Święty skierowałeś do ludzi nauki. To właśnie wtedy uświadomiłeś nam, że jeżeli wiedza i kultura otwarte są na sens i prawdę, to jesteśmy zdolni przekroczyć próg nadziei i odnaleźć na nowo świat tych wartości, które i w nauce są decydujące: godność i szacunek dla Mądrości. Uniwersalizm przesłania Waszej Świątobliwości, które wtedy popłynęło z Torunia, z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, ukazał niewzruszoną nadzieję i wiarę w człowieka niezależnie od historii jego życia i dróg własnych poszukiwań dobra. Był to czas ukazania się encykliki Fides et ratio, mówiącej o owych dwóch skrzydłach, którymi są wiara i rozum, unoszących człowieka ku kontemplacji prawdy.

Ojcze Święty, Twoje wezwanie "Nie lękajcie się", wypowiedziane na początku posługi Kościołowi i światu, było skierowane do wszystkich, a zwłaszcza do mieszkańców podzielonej wówczas Europy. Także Europy centralnej i wschodniej pragnącej wyzwolić się z okowów ideologicznego materializmu. Z miłością, ale i z mocą pasterza ukazywałeś i ciągle ukazujesz "znaki nadziei", których potrzebujemy także i dzisiaj. To, że europejski organizm zaczyna powoli "oddychać" dwoma płucami, wschodnim i zachodnim, że dziedzictwo kulturowe wszystkich narodów europejskich wnosi swój wkład w życie na naszym kontynencie, to wszystko również dzięki i Twojemu, Ojcze Święty, ogromnemu zaangażowaniu w jednoczenie ludzi.

Ojcze Święty, Twoje nauczanie, postawa i świadectwo było dla nas, zwłaszcza w trudnych chwilach, znakiem nadziei i wezwaniem do przemiany. Pozwalało chronić nasze dziedzictwo i kulturę, te wartości, dzięki którym czuliśmy się członkami wielkiej rodziny europejskiej i ludzkiej. Otwarcie, wolność i solidarność, ale też brak lęku i głęboka nadzieja, towarzyszące Twojemu Ojcze Święty przesłaniu, wyprzedzało epokę i nasze partykularne myślenie. "Zostaliśmy sobie przywróceni" - to słowa Waszej Świątobliwości wypowiedziane podczas spotkania z władzami państwowymi w czerwcu 1991 roku w Warszawie - słowa, które uświadomiły nam istotę przeobrażeń.

Wasza Świątobliwość, Ojcze Święty, w imieniu całej społeczności Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, profesorów i studentów, pracowników administracji i obsługi, w imieniu tych wszystkich, którzy stanowią naszą uniwersytecką społeczność, naszą Alma Mater, dziękujemy za moc Twojego słowa i ukazywanie drogowskazów na przyszłość, za troskę o nas wszystkich. Dziękujemy również za możliwość dzisiejszego spotkania z Tobą, Ojcze Święty. Ufamy, że umocni ono nasz Uniwersytet w wypełnianiu misji służby nauce i społeczeństwu.

Rektor
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
prof. dr hab. Jan Kopcewicz   

Tłumaczenie łacińskiej treści dyplomu odczytanego Papieżowi w momencie wręczenia tytułu Doktora Honoris Causa UMK:

Senat jednomyślnie postanowił nadać Jego Świątobliwości Janowi Pawłowi II godność doktora honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w uznaniu zasług dla nauki, kultury i społeczności międzynarodowej. Senat nadaje ten tytuł Papieżowi - Polakowi jako wybitnemu filozofowi i teologowi, kapłanowi, mężowi stanu, obrońcy praw człowieka, orędownikowi wolności i pokoju, największemu autorytetowi moralnemu współczesnego świata. Senat godnością tą honoruje Jana Pawła II w sześćdziesiątą rocznicę powstania Uniwersytetu i piątą rocznicę spotkania Ojca Świętego ze światem nauki w murach toruńskiej Almae Matris.

Drogi Księże Kardynale, Czcigodni Bracia w biskupstwie, Dostojni Członkowie Senatu oraz Kadry Naukowej Uniwersytetu Toruńskiego, Szanowni Przedstawiciele obecnych tu Władz, Drodzy Bracia i siostry!

Serdecznie witam państwa. Cieszę się, że mogę przyjąć tak dostojną reprezentację Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu: Panu rektorowi dziękuję za uprzejme słowa, a Senatowi za nadanie mi tytułu doktora "honoris causa". Z wdzięcznością przyjmuję ten tytuł, jako znak stale rozwijającego się dialogu pomiędzy nauką i wiarą.

Przyjmując państwa u siebie w Watykanie, wspominam ten czerwcowy dzień 1999 r., w którym dane mi było nawiedzić progi waszej uczelni. Pamiętam, że mówiłem wówczas właśnie o tym dialogu, który powinien przezwyciężać oświeceniowe przeciwstawienie prawdy osiąganej na drodze rozumu prawdzie poznawanej przez wiarę. Dziś coraz bardziej rozumiemy, że chodzi o tę samą prawdę i trzeba, aby ludzie, dochodząc do niej drogami im właściwymi, nie szli samotnie - by szukali potwierdzenia własnych intuicji również w spotkaniu z innymi. Tylko wówczas naukowcy oraz ludzie kultury rzeczywiście będą mogli podjąć tę szczególną odpowiedzialność, o której mówiłem w Toruniu - "odpowiedzialność za prawdę - dążenie do niej, jej obronę i życie według niej".

Cieszę się, że Uniwersytet Mikołaja Kopernika dynamicznie się rozwija, ofiarując możliwość zdobywania wiedzy coraz większej liczbie młodych ludzi. Dobrze, że może w tym uczestniczyć również Wydział Teologiczny. Wiem, że ten rozwój dokonuje się przy wsparciu władz miasta, które śmiało można nazwać "miastem uniwersyteckim". Niech to wspólne dzieło służy Toruniowi, regionowi i całej Polsce. Nie ma większego bogactwa w narodzie nad światłych obywateli.

Raz jeszcze dziękuję państwu za przybycie. Proszę zawieźcie moje pozdrowienie wszystkim profesorom i studentom waszej uczelni, a także wszystkim mieszkańcom Torunia. Niech Boże błogosławieństwo stale wam towarzyszy! Bóg zapłać!