Katalog elektroniczny Biblioteki Uniwersyteckiej, w odróżnieniu od swego
poprzednika - katalogu kartkowego, informuje o zbiorach dostępnych we wszystkich
bibliotekach działających na UMK. Oprócz zasobów Biblioteki Głównej, znaleźć
w nim można także książki z bibliotek wydziałowych i instytutowych. Wyjątkiem
jest jeszcze księgozbiór Biblioteki Medycznej, który funkcjonuje jako odrębna
baza.
Dostępny na stronie http://opac.bu.umk.pl, katalog zawiera przede wszystkim
informacje o książkach (wydanych po 1801 r.) i czasopismach w zbiorach
bibliotek UMK. Wspomnieć trzeba także o innych materiałach bibliotecznych,
np. starodrukach, dokumentach życia społecznego czy dokumentach elektronicznych,
które stopniowo również są wprowadzane do katalogu. Łącznie w katalogu
elektronicznym można znaleźć dane o ponad milionie pozycji! To sporo, zważywszy,
iż opisy do katalogu komputerowego wprowadzane są od 1993 r., ale to jeszcze
nie wszystko. Część księgozbioru jest dostępna tylko przez katalog kartkowy.
Wyszukiwanie w katalogu elektronicznym
Katalog oferuje trzy sposoby wyszukiwania: przez indeksy, słowa kluczowe
oraz tzw. wyszukiwanie zaawansowane.
Najbardziej uniwersalne wyszukiwanie przez indeksy dostępne jest także
ze strony http://www.bu.umk.pl/.
Wyszukiwanie rozpoczynamy od wyboru indeksu. W zależności od tego, jakimi
informacjami o poszukiwanej pozycji dysponujemy, wybieramy przeszukiwanie
przez: autora (do tej kategorii zaliczane są nazwy osób, instytucji, organizacji,
festiwali - jeśli występują jako tzw. instytucja sprawcza), tytuł książki,
tytuł czasopisma, tytuł serii czy hasło przedmiotowe. Tą ostatnią opcją
posługujemy się, szukając książek na określony temat. W sąsiednim polu
wprowadzamy termin lub frazę do wyszukania. Wpisując słowa do wyszukania,
warto pamiętać o kilku zasadach stosowanych w większości katalogów elektronicznych:
w nazwach osobowych obowiązuje kolejność "nazwisko imię", należy pomijać
rodzajniki rozpoczynające tytuł (The, An, Der), podobnie można postąpić
ze znakami diakrytycznymi (np. zamiast ś ć ó - s c o), w przypadku długiej
frazy można wpisać tylko jej początkowy fragment. Po wprowadzeniu słów
do wyszukania klikamy Szukaj i przechodzimy do listy, którą
rozpoczyna poszukiwany termin.
Wyszukiwanie przez słowa kluczowe (dostępne na stronie katalogu elektronicznego
http://opac.bu.umk.pl/
po kliknięciu na opcję Słowa kluczowe) pozwala na wyszukanie
tytułów (książek, czasopism) przez słowa z indeksowanych pól opisu bibliograficznego.
Indeksowane są słowa z pól: autor, tytuł (książki, czasopisma i serii wydawniczej),
wydawca, i haseł przedmiotowych. Szukając np. książek, które w tytule mają
słowo giełda, należy zaznaczyć opcję Tytuł i wpisać
w sąsiednim polu giełda. Wyszukane zostaną wszystkie pozycje,
w których tytule występuje słowo giełda, niezależnie, czy występuje
na początku, czy w środku tytułu. Można od razu wyszukać tytuły zawierające
różne odmiany słowa giełda, np. giełdy, giełd, giełdzie, maskując ostatnią
literę gwiazdką - giełd*. Warto zwrócić uwagę, iż wyszukiwanie przez
słowa kluczowe daje możliwość także sortowania wyników (malejąco lub rosnąco
według autora, tytułu lub daty wydania, np. przy opcji data wydania
malejąco otrzymamy wydania od najnowszych do najstarszych), ograniczenia
wyników do konkretnej daty wydania lub określonego przedziału czasu (np.
od 1995 do chwili obecnej) i lokalizacji (np. przeszukany może być tylko
księgozbiór wybranej biblioteki wydziałowej).
Wyszukiwanie zaawansowane, rzadziej stosowane, zamiast formularzy proponuje
wpisywanie słów z tytułu, hasła przedmiotowego czy autora, które należy
samodzielnie łączyć operatorami logicznymi oraz nawiasami.

Wyniki wyszukiwania
W zależności od wybranego sposobu wyszukiwania otrzymamy:
- listę terminów, którą rozpoczyna termin równy lub najbliższy szukanemu
(dla wyszukiwania przez indeksy); z niej po kliknięciu na wybraną pozycję
przechodzimy do pełnego opisu tytułu (jeśli jest tylko jeden związany z
szukanym słowem) lub wykazu skróconych opisów (gdy tytułów jest więcej),
- wykaz skrócony opisów bibliograficznych (dla wyszukiwania przez słowa
kluczowe i zaawansowanego).
Z listy skróconej po kliknięciu Szczegóły przechodzimy do pełnego
opisu tytułu.
Pełny opis tytułu zawiera listę egzemplarzy ze wszystkich bibliotek
UMK: Głównej oraz wydziałowych, wraz z informacją o statusie konkretnej
książki i możliwością rezerwacji.
Elektroniczna rezerwacja książek
Aktualnie rezerwować można tylko książki z Biblioteki Głównej o statusie
|
Tylko w jednym miesiącu - październiku br. - czytelnicy złożyli ponad
38 tys. zamówień elektronicznych.
|
Dostępne. Po kliknięciu opcji Zamów przechodzimy do okna logowania. Należy
wprowadzić numer karty bibliotecznej (lub albumu) oraz hasło. Pierwszym
hasłem dla papierowych kart bibliotecznych jest kod kreskowy, a dla legitymacji
elektronicznych - PESEL. Po zalogowaniu potwierdzamy realizację, klikając
ponownie Zamów. Jeśli książka jest wypożyczona można sprawdzić datę
zwrotu i zarezerwować egzemplarz, klikając Podłącz.
Zamówienia realizowane
są w godzinach pracy Biblioteki, z wyjątkiem niedziel. Zamówione książki
czekają w wypożyczalni 3 lub 7 dni (dla pracowników naukowych). Stan konta
sprawdzamy, klikając na Twoje konto. Status książki Czeka na
odbiór oznacza, iż można już odebrać w Wypożyczalni Biblioteki Głównej
zarezerwowany tytuł. Dla każdego wypożyczonego tytułu podany jest termin
jego zwrotu. Czas wypożyczenia można samodzielnie przedłużyć, najwcześniej
na 7 dni przed przewidywanym terminem zwrotu, klikając Przedłuż.
Zalecamy, kończąc sesję, pamiętać o wylogowaniu się z systemu.
Katalog elektroniczny jest stale rozwijany i modyfikowany. Zachęcamy
do samodzielnego przeglądania jego zawartości i korzystania z dostępnych
opcji, a w razie problemów prosimy o kontakt wypozyczalnia@bu.umk.pl
Dominika Czyżak
Zastępca Dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej
ds. Organizacji Księgozbioru i Udostępniania
Słowniczek
Acrobat Reader - to darmowa aplikacja przeznaczona do przeglądania
dokumentów elektronicznych zapisanych w formacie PDF (Portable Document
Format). Program można pobrać ze strony http://www.adobe.pl.
Alias mailowy - jest to alternatywna nazwa dla konta pocztowego
(konta e-mail). Do jednego konta pocztowego może być przypisanych kilka
różnych aliasów, np. kowalski@umk.pl, Jan.Kowalski@umk.pl, Janek.Kowalski@umk.pl,
a każdy z nich wskazuje na tę samą skrzynkę. Oznacza to, że niezależnie
od adresu, na który zostanie wysłany list, trafi on do jednego adresata.
Domena internetowa - to inaczej adres sieciowy, wykorzystywany
do identyfikowania poszczególnych urządzeń w sieciach komputerowych, np.
serwerów poczty elektronicznej czy też serwerów stron WWW. Przykładami
domen są: umk.pl, cm.umk.pl, onet.pl itd.
Spam - to rodzaj wiadomości, wysyłanych najczęściej za pośrednictwem
poczty elektronicznej, których treści są niezależne od tożsamości odbiorcy
(wiadomości wysyłane masowo do różnych adresatów). Spam, lub też inaczej
niechciana poczta, jest w ostatnich latach najczęściej wykorzystywany do
rozsyłania materiałów handlowych oraz reklamowych drogą elektroniczną.
System Oracle - to nazwa jednego z najpopularniejszych systemów
baz danych, który został stworzony przez amerykańska firmę Oracle. System
USOS funkcjonujący w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika został napisany w
oparciu o bazę danych Oracle.
Wirus komputerowy - to program, który bez wiedzy użytkownika
powiela się samoczynnie przyłączając się do innych programów znajdujących
się na zainfekowanym komputerze. Wirusy komputerowe mogą być zupełnie nieszkodliwe,
ale są wśród nich również takie, których obecność powoduje szereg skutków
ubocznych, jak np. utrudnianie pracy z komputerem, kasowanie danych czy
też rozsyłanie spamu.
Uwierzytelnienie - proces polegający na sprawdzaniu tożsamości
osoby, która próbuje skorzystać z chronionych zasobów internetowych. Pomyślne
uwierzytelnienie użytkownika nie zawsze oznacza przydzielenie mu dostępu
do konkretnych informacji. Odpowiednie uprawnienia są sprawdzane na etapie
autoryzacji.
Autoryzacja - proces realizowany po pomyślnym uwierzytelnieniu,
polegający na przydzielaniu odpowiednich uprawnień osobie, która próbuje
skorzystać z chronionych zasobów internetowych. W praktyce oznacza to,
że dwie uwierzytelnione osoby mogą mieć dostęp do różnych informacji w
jednym systemie.
Logowanie - termin wykorzystywany w praktyce do łączenia
obu wymienionych etapów: uwierzytelnienia i autoryzacji. Najczęściej stosowaną
metodą logowania do aplikacji internetowych jest podawanie nazwy użytkownika
i hasła.
Centralny punkt logowania - dedykowana usługa informatyczna
przeznaczona do zarządzania etapami logowania do aplikacji internetowych
UMK. Umożliwia korzystanie z najważniejszych usług sieciowych Uczelni bez
konieczności wielokrotnego logowania się do każdej z nich. W oparciu o
centralny punkt uwierzytelniania można korzystać m.in. z poczty elektronicznej,
systemu USOSweb, Systemu Rezerwacji Sal czy też systemu Moodle.
HTML (Hyper Text Markup Language) - język stosowany do
pisania stron WWW. Strony internetowe stworzone w tym języku są najczęściej
zapisywane w postaci plików z rozszerzeniem .html lub .htm.
LAN (ang. Local Area Network) - rodzaj sieci komputerowej,
z którą mamy do czynienia, wtedy gdy tworzące ją komputery są zlokalizowane
w bliskiej odległości od siebie. W praktyce określenie "w bliskiej odległości"
oznacza najczęściej, że są one podłączone do jednego lub kilku urządzeń
sieciowych (choć jest to określenie umowne).
WLAN (ang. Wireless LAN) - rodzaj sieci LAN, w której połączenia
pomiędzy poszczególnymi komputerami są realizowane przy pomocy urządzeń
radiowych, np. punktów dostępu.
Punkt dostępu (ang. access point) - urządzenie zapewniające dostęp
do zasobów sieciowych jednostkom bezprzewodowym, np. komputerom przenośnym
czy palmtopom. Takie urządzenia przenośne muszą być wyposażone w odpowiednie
karty radiowe (bezprzewodowe), a punkt dostępu powinien być połączony z
wybranymi elementami sieci, np. przy pomocy kabla z odpowiednim złączem.
Certyfikaty - w terminologii komputerowej oznaczają specjalne
dane podpisane cyfrowo przez zaufane instytucje. Wykorzystywane są najczęściej
w kryptografii, m.in. w celu zapewniania bezpieczeństwa podczas korzystania
z przeglądarek internetowych czy też podczas stosowania podpisu elektronicznego.
Google maps - aplikacja internetowa będąca częścią serwisu google,
umożliwiająca przeglądanie map oraz zdjęć satelitarnych i lotniczych z
całego świata. Strona jest dostępna pod adresem http://maps.google.com.
Symbian - system operacyjny stosowany w różnego rodzaju urządzeniach
przenośnych, m.in. w telefonach komórkowych, smartphonach czy też palmtopach.
|