Biblioteka Uniwersytecka oferuje dostęp zarówno do czasopism "papierowych",
jak i elektronicznych. W 2007 r. prenumerowanych jest ok. 1200 tytułów
w wersji drukowanej, a w elektronicznej - ponad 13 tysięcy. Od stycznia
do września br. zanotowano ponad 152 tys. wejść z komputerów UMK do czasopism
pełnotekstowych!
Czasopisma dostępne online, w Internecie, można podzielić na dwie grupy.
Pierwszą tworzą elektroniczne wersje tytułów ukazujących się także w postaci
papierowej. Mogą one zawierać spisy treści numerów, abstrakty lub pełne
teksty artykułów. Często wersja elektroniczna jest dostępna znacznie wcześniej
niż drukowany odpowiednik. Można ją przeszukiwać przy pomocy dowolnych
słów kluczowych, dzięki systemowi odsyłaczy zajrzeć do tekstów cytowanych,
a także szybko przejść z bieżącego numeru do numerów archiwalnych. Do drugiej
grupy czasopism zaliczane są tytuły istniejące wyłącznie w wersji elektronicznej.
Od kilku lat Biblioteka Uniwersytecka prenumeruje, w zależności od potrzeb
jednostek zamawiających, tytuły z obu grup. Gromadzone są zarówno cyfrowe
odpowiedniki klasycznych, papierowych wersji czasopism, jak i tytuły istniejące
wyłącznie w sieci.
Dostęp do pełnych tekstów artykułów z czasopism elektronicznych,
subskrybowanych przez UMK, należy do usług chronionych, czyli jest możliwy
tylko z komputerów pracujących w sieci uczelnianej albo po zalogowaniu
się użytkownika w centralnym punkcie logowania na stronie https://login.umk.pl/
Jest to ograniczenie podyktowane wymogiem wydawców, by z zasobów licencjonowanych
korzystały wyłącznie uprawnione osoby.
Informacje o konieczności autoryzacji można znaleźć także na stronie
internetowej Biblioteki (Dostęp do e-źródeł, http://www.bu.umk.pl/dostep_do_ezrodel.html),
z której jest również możliwość przejścia do centralnego punktu logowania.
Opisy bibliograficzne wszystkich czasopism elektronicznych dostępnych
dla pracowników i studentów UMK są zamieszczane w bibliotecznej bazie katalogowej.
Wyszukiwanie czasopism elektronicznych można prowadzić z poziomu katalogu
biblioteki uniwersyteckiej, dostępnego na stronie http://www.bu.umk.pl/.
W ten sposób można dotrzeć nie tylko do czasopism elektronicznych, ale
również do opisów wszystkich czasopism dostępnych w Bibliotece Uniwersyteckiej.
Aby odnaleźć poszukiwane czasopismo, należy spośród opcji przeszukiwania
wybrać tę o nazwie Czasopismo tyt. Po wpisaniu w polu słowa
lub frazy (np. Computer Science) i kliknięciu przycisku "Szukaj" otrzymamy
listę czasopism, których tytuły zawierają tę frazę. Klikając na tytuł wybranego
czasopisma, otrzymamy pełną informację o tym wydawnictwie. Oprócz standardowych
pól, charakterystycznych dla wydawnictw periodycznych, czasopisma posiadające
wersję elektroniczną (lub występujące tylko w tej wersji) mają dodatkowe
pole Zasób elektroniczny, przeznaczone na adres strony internetowej
tytułu.

Wystarczy kliknąć umieszczony w nim link, by otworzyła się główna strona
czasopisma, względnie spis dostępnych numerów lub spis treści zeszytu bieżącego.
Jeśli tytuł ma wersję papierową, często można zobaczyć także skan okładki.
Bywa, iż edytorzy wersji internetowych zamieszczają w tym miejscu również
krótką charakterystykę czasopisma czy informacje o wydawcy.
Następny krok - to kliknięcie na odnośnik prowadzący do numeru lub bezpośrednio
do konkretnego tekstu. Tekst, najczęściej w postaci pliku html lub pdf,
można, korzystając z opcji przeglądarki, zapisać w pamięci komputera, wydrukować
lub przesłać na wskazany adres poczty elektronicznej.
Przeglądanie katalogu Biblioteki Uniwersyteckiej można również rozpocząć,
wchodząc na stronę http://opac.bu.umk.pl. Osobom często korzystającym z
zasobów bibliotecznych sugerujemy zapisanie podanych adresów stron jako
"zakładek" czy też "ulubionych" w pamięci przeglądarki internetowej.
Poszukiwanie ograniczone wyłącznie do czasopism w wersji elektronicznej
można rozpocząć od Katalogu czasopism elektronicznych, także
dostępnego bezpośrednio z głównej strony internetowej Biblioteki Uniwersyteckiej.
Katalog zawiera nie tylko czasopisma prenumerowane przez UMK (te wyróżnione
są odsyłaczem BU przekierowującym do bazy bibliotecznej),
|
Do 15 grudnia trwa dostęp testowy do bazy czasopism wydawnictwa IOP
Publishing. Baza zawiera ponad 250 000 artykułów z 63 czasopism
z zakresu astronomii, chemii i fizyki.
Szczegóły: http://www.bu.umk.pl/.
Zapraszamy!
|
ale także tytuły dopisane przez czytelników (opcja Dodaj nową
pozycję do bazy). Wyszukiwanie jest proste, do dyspozycji są tylko
trzy opcje wyszukiwania: według tytułów czasopism, wydawców lub numerów
ISSN. Należy wybrać opcję właściwą dla danych, jakimi dysponujemy, i wpisać
słowo lub numer ISSN. Wyszukując, warto pamiętać, iż rodzajniki rozpoczynające
tytuł należy pominąć, podobnie jak znaki diakrytyczne. Po kliknięciu Szukaj
wyświetla się lista wszystkich tytułów w katalogu zawierających poszukiwany
ciąg znaków. Opis tytułu zawiera jeszcze nazwę wydawcy, jeden z trzech
tzw. znaczników dostępności (informują one o zakresie dostępu do artykułów:
T - pełne teksty, A - abstrakty, S - spisy treści) oraz w przypadku gdy
czasopismo jest prenumerowane, wspomniany już odsyłacz BU.
Na tej liście każdy tytuł jest linkiem do strony internetowej czasopisma.
Wystarczy go kliknąć, by przejść do tej strony. Katalog można także przeglądać
w układzie alfabetycznym. Na ogół wydawcy umieszczają wszystkie własne
tytuły na jednej platformie wzbogaconej o własny mechanizm przeszukiwania
zasobów, dzięki któremu można np. wyszukać wszystkie artykuły konkretnego
autora.
Alternatywą dla Katalogu Czasopism Elektronicznych jest Biblioteka
Czasopism Elektronicznych (Elektronische Zeitschriften Bibliotek),
popularnie zwana, od miejscowości, gdzie jest administrowana, listą regensburską.
Jest ona również dostępna z głównej strony internetowej Biblioteki Uniwersyteckiej.
Użytkownik ma do wyboru dwie wersje językowe: angielską i niemiecką, oferujące
kilka opcji wyszukiwawczych (słowa z tytułu, słowa kluczowe, nazwa wydawcy,
ISSN) oraz przeglądanie w układzie alfabetycznym i dziedzinowym. Lista,
podobnie jak Katalog, uwzględnia czasopisma z wszystkich dziedzin, z jedną
różnicą - tytuł musi mieć charakter naukowy i udostępniać pełne teksty
minimum połowy artykułów. Informacja o dostępnej dla czytelnika wersji
czasopisma przekazywana jest przy pomocy symboli wzorowanych na światłach
drogowych:
dostęp do wersji
pełnotekstowej dla wszystkich użytkowników Internetu,
pełne teksty dostępne tylko dla użytkowników z UMK,
dostęp jedynie do abstraktów.
Oczywiście Katalog i Listę można przeglądać, nie dokonując autoryzacji,
jednak wówczas nie ma możliwości otwarcia pełnych tekstów artykułów czasopism
prenumerowanych.
Prezentowany artykuł omawia tylko jedną z elektronicznych usług oferowanych
przez Bibliotekę. Teksty publikowane w kolejnych numerach GU podpowiedzą,
jak korzystać z katalogu elektronicznego, m.in. jak dokonać zamówienia
książki, nie wychodząc z domu, czy też przedłużyć termin zwrotu tytułów
już wypożyczonych.
Dominika Czyżak
Autorka jest kierownikiem Oddziału Kolekcji Otwartych i Czytelni Biblioteki Uniwersyteckiej
UMK
Słowniczek
Acrobat Reader - to darmowa aplikacja przeznaczona do przeglądania
dokumentów elektronicznych zapisanych w formacie PDF (Portable Document
Format). Program można pobrać ze strony http://www.adobe.pl.
Alias mailowy - jest to alternatywna nazwa dla konta pocztowego
(konta e-mail). Do jednego konta pocztowego może być przypisanych kilka
różnych aliasów, np. kowalski@umk.pl, Jan.Kowalski@umk.pl, Janek.Kowalski@umk.pl,
a każdy z nich wskazuje na tę samą skrzynkę. Oznacza to, że niezależnie
od adresu, na który zostanie wysłany list, trafi on do jednego adresata.
Domena internetowa - to inaczej adres sieciowy, wykorzystywany
do identyfikowania poszczególnych urządzeń w sieciach komputerowych, np.
serwerów poczty elektronicznej czy też serwerów stron WWW. Przykładami
domen są: umk.pl, cm.umk.pl, onet.pl itd.
Spam - to rodzaj wiadomości, wysyłanych najczęściej za pośrednictwem
poczty elektronicznej, których treści są niezależne od tożsamości odbiorcy
(wiadomości wysyłane masowo do różnych adresatów). Spam, lub też inaczej
niechciana poczta, jest w ostatnich latach najczęściej wykorzystywany do
rozsyłania materiałów handlowych oraz reklamowych drogą elektroniczną.
System Oracle - to nazwa jednego z najpopularniejszych systemów
baz danych, który został stworzony przez amerykańska firmę Oracle. System
USOS funkcjonujący w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika został napisany w
oparciu o bazę danych Oracle.
Wirus komputerowy - to program, który bez wiedzy użytkownika
powiela się samoczynnie przyłączając się do innych programów znajdujących
się na zainfekowanym komputerze. Wirusy komputerowe mogą być zupełnie nieszkodliwe,
ale są wśród nich również takie, których obecność powoduje szereg skutków
ubocznych, jak np. utrudnianie pracy z komputerem, kasowanie danych czy
też rozsyłanie spamu.
Uwierzytelnienie - proces polegający na sprawdzaniu tożsamości
osoby, która próbuje skorzystać z chronionych zasobów internetowych. Pomyślne
uwierzytelnienie użytkownika nie zawsze oznacza przydzielenie mu dostępu
do konkretnych informacji. Odpowiednie uprawnienia są sprawdzane na etapie
autoryzacji.
Autoryzacja - proces realizowany po pomyślnym uwierzytelnieniu,
polegający na przydzielaniu odpowiednich uprawnień osobie, która próbuje
skorzystać z chronionych zasobów internetowych. W praktyce oznacza to,
że dwie uwierzytelnione osoby mogą mieć dostęp do różnych informacji w
jednym systemie.
Logowanie - termin wykorzystywany w praktyce do łączenia
obu wymienionych etapów: uwierzytelnienia i autoryzacji. Najczęściej stosowaną
metodą logowania do aplikacji internetowych jest podawanie nazwy użytkownika
i hasła.
Centralny punkt logowania - dedykowana usługa informatyczna
przeznaczona do zarządzania etapami logowania do aplikacji internetowych
UMK. Umożliwia korzystanie z najważniejszych usług sieciowych Uczelni bez
konieczności wielokrotnego logowania się do każdej z nich. W oparciu o
centralny punkt uwierzytelniania można korzystać m.in. z poczty elektronicznej,
systemu USOSweb, Systemu Rezerwacji Sal czy też systemu Moodle.
HTML (Hyper Text Markup Language) - język stosowany do
pisania stron WWW. Strony internetowe stworzone w tym języku są najczęściej
zapisywane w postaci plików z rozszerzeniem .html lub .htm.
LAN (ang. Local Area Network) - rodzaj sieci komputerowej,
z którą mamy do czynienia, wtedy gdy tworzące ją komputery są zlokalizowane
w bliskiej odległości od siebie. W praktyce określenie "w bliskiej odległości"
oznacza najczęściej, że są one podłączone do jednego lub kilku urządzeń
sieciowych (choć jest to określenie umowne).
WLAN (ang. Wireless LAN) - rodzaj sieci LAN, w której połączenia
pomiędzy poszczególnymi komputerami są realizowane przy pomocy urządzeń
radiowych, np. punktów dostępu.
Punkt dostępu (ang. access point) - urządzenie zapewniające dostęp
do zasobów sieciowych jednostkom bezprzewodowym, np. komputerom przenośnym
czy palmtopom. Takie urządzenia przenośne muszą być wyposażone w odpowiednie
karty radiowe (bezprzewodowe), a punkt dostępu powinien być połączony z
wybranymi elementami sieci, np. przy pomocy kabla z odpowiednim złączem.
Certyfikaty - w terminologii komputerowej oznaczają specjalne
dane podpisane cyfrowo przez zaufane instytucje. Wykorzystywane są najczęściej
w kryptografii, m.in. w celu zapewniania bezpieczeństwa podczas korzystania
z przeglądarek internetowych czy też podczas stosowania podpisu elektronicznego.
Google maps - aplikacja internetowa będąca częścią serwisu google,
umożliwiająca przeglądanie map oraz zdjęć satelitarnych i lotniczych z
całego świata. Strona jest dostępna pod adresem http://maps.google.com.
Symbian - system operacyjny stosowany w różnego rodzaju urządzeniach
przenośnych, m.in. w telefonach komórkowych, smartphonach czy też palmtopach.
|