Prof. Marian Kryszewski - laureat wyróżnienia "Convallaria Copernicana" w 2004 r.

Prof. Marian Kryszewski urodził się 17 IV 1925 r. w Toruniu,
w rodzinie inteligenckiej. W 1937 r. rozpoczął naukę w Liceum im. Mikołaja
Kopernika. Edukację w liceum przerwała wojna, lecz uczył się dalej prywatnie.
W okresie okupacji był więziony i zesłany do obozu pracy. Po wojnie, w
lipcu 1945 r. zdał maturę i wkrótce rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym
UMK. Otrzymał indeks z numerem 1 tego Wydziału. Już na III r. studiów został
zatrudniony na UMK jako zastępca asystenta. W 1950 r. na podstawie pracy
magisterskiej o syntezie bromku winylu, napisanej pod kierunkiem prof.
Antoniego Basińskiego, otrzymał tytuł magistra.
Po studiach M. Kryszewski rozpoczął pracę w Katedrze Fizyki Doświadczalnej
UMK, kierowanej przez prof. Aleksandra Jabłońskiego. Rozpoczął wówczas
badania interdyscyplinarne na styku chemii i fizyki, dotyczące luminescencji
związków organicznych i roztworów polimerowych. W 1953 r. otrzymał subwencję
PAN, dzięki której mógł rozwijać badania w zakresie fizyki i fizykochemii
polimerów. Jego prace z dziedziny fotopolimeryzacji były pierwsze w Polsce
i jedne z pierwszych na świecie. Wyniki badań były podstawą do uzyskania
doktoratu w 1955 r. Następnie jako adiunkt wspomnianej Katedry zajął się
badaniem zjawisk luminescencji w roztworach polimerowych.
W latach 1956-57 M. Kryszewski odbył staż naukowy w Centre de Recherches
sur les Macromolecules w Strasburgu, gdzie zapoznał się z najnowszymi metodami
naukowymi badań polimerów. W 1958 r. został mianowany docentem w KFD UMK.
W tym samym roku przeniósł się do Łodzi i rozpoczął pracę na tamtejszej
politechnice jako kierownik Katedry Fizyki Wydziału Chemii. Jego działalność
naukowa doprowadziła do powstania na Politechnice Łódzkiej Instytutu Polimerów,
którego został dyrektorem. W 1966 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego,
a w 1972 r. profesora zwyczajnego. W tym roku współtworzył Centrum Badań
Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi i rozpoczął pracę w tej
placówce. W 1976 r. został członkiem korespondentem, a w 1989 r. członkiem
rzeczywistym PAN. Od 1983 r. pracował także na Politechnice Łódzkiej. W
1995 r. przeszedł na emeryturę, lecz nadal jest aktywny naukowo i bierze
udział w różnych projektach badawczych.
Prof. Kryszewski jest autorem i współautorem wielu ważnych publikacji
naukowych. Jego dorobek badawczy obejmuje 350 publikacji oryginalnych,
3 książki i ponad 40 artykułów monograficznych przygotowanych na zamówienie
renomowanych wydawnictw polskich i zagranicznych. Do najwartościowszych
dzieł należy monografia "Półprzewodniki wielkocząsteczkowe", wydana w 1968
r., w której zostały przedstawione wyniki badań nad polimerami. Jako visiting
professor wykładał w wielu prestiżowych uczelniach na świecie. Wypromował
44 doktorów.
Prof. M. Kryszewski jest członkiem Komitetu Fizyki i Komitetu Chemii
PAN oraz kilku rad naukowych PAN. Posiada 22 patenty krajowe i zagraniczne.
Wielokrotnie był wyróżniony odznaczeniami państwowymi i nagrodami wysokiej
rangi. W 1970 r. jako pierwszy otrzymał Nagrodę im. Marii Skłodowskiej-Curie,
przyznaną przez Prezydium PAN za wybitne osiągnięcia w chemii polimerów.
Jest także doktorem honoris causa Politechniki Łódzkiej.
Prof. Kryszewski należy do najwybitniejszych fizykochemików w Polsce.
Jest znanym w świecie specjalistą w dziedzinie polimerów i fizyki ciała
stałego organicznego. Stworzony przez niego zespół naukowy kontynuuje prace
badawcze w tych dziedzinach. Mimo przeniesienia się do Łodzi zawsze utrzymywał
kontakty z fizykami toruńskimi. Brał również czynny udział w szkoleniu
kadry naukowej UMK.