Instytut Języka Polskiego

Toruń, dn. 14 listopada 2011 r.

Szanowni Państwo!

Uprzejmie informujemy, że Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika organizuje konferencję naukową pt.

Struktura tematyczno-rematyczna wypowiedzi

Odbędzie się ona w dniach 17-18 maja 2012 r.

Będzie to pierwsza konferencja z planowanego cyklu Symposia Linguistica Thorunensia. Głównym przedmiotem tych „uczt” lingwistycznych chcielibyśmy uczynić zagadnienia szeroko rozumianej teorii języka.

Idea konferencji zrodziła się z ożywionych dyskusji prowadzonych w naszym ośrodku w gronie przedstawicieli językoznawstwa dystrybucyjnego, semantyki redukcjonistycznej, a także – w mniejszym stopniu – lingwistyki wykorzystującej pewne zdobycze kognitywizmu. Dostrzegamy potrzebę pogłębionej refleksji na temat metod współczesnego językoznawstwa zarówno w wymiarze naukowym, jak dydaktycznym. Sądzimy, że na obecnym etapie badań powinniśmy dążyć do uporządkowania aktualnego stanu wiedzy lingwistycznej (również ze wskazaniem jej braków), do wyznaczenia kierunków, w których mają zmierzać nasze obserwacje (np. poprzez odpowiedź na pytanie, czy dzisiejsze językoznawstwo ma stać się nauką pomocniczą dla glottodydaktyki, literaturoznawstwa, psychologii, socjologii itp.) oraz do wypracowania instrumentarium służącego dydaktyce uniwersyteckiej w ramach studiów językoznawczych.

Toruńskie środowisko lingwistyczne stara się łączyć dwie mające charakter komplementarny postawy wobec badań językoznawczych: analizę języka przy pomocy dających się naukowo zweryfikować narzędzi oraz refleksję nad naukowo weryfikowalnymi narzędziami służącymi do analizy języka. Nie chodzi nam zatem o obserwację tych czy innych i zawsze przygodnych wypowiedzi, lecz o refleksję na temat istnienia i istoty języka. Identyfikowani z szeroko rozumianym strukturalizmem, nie chcielibyśmy się zamykać na nowe trendy w językoznawstwie. Zależy nam jednak na tym, aby nasze dyskusje, nie uwikłane w spory wokół rozumienia produktów mowy, bez których język z powodzeniem mógłby istnieć, koncentrowały się na możliwej do wskazania i wyeksplikowania podstawy teoretycznej.

Cykl spotkań, który Państwu proponujemy, ma naszym zdaniem wprowadzić ożywczy klimat w polskim językoznawstwie. Udostępniamy mury naszego Wydziału, aby doprowadzić do polifonicznego spotkania języków, metod badawczych, a przede wszystkim namysłów nad kwestiami dla teorii języka najistotniejszymi. Cenny będzie każdy głos, który będzie współbrzmiał z tematem naszych dociekań, dlatego do udziału w konferencji i dyskusji zapraszamy również tych, którzy nie będą wygłaszać referatów – każda wypowiedź będzie krokiem w drodze do prawdy, którą znalazłszy, nieustannie będziemy poszukiwać.

Pragnęlibyśmy, aby plonem każdej z tych konferencji była osobna monografia, zawierająca referaty oraz zapis prowadzonych nad nimi dyskusji. Teksty prezentowane na naszym najbliższym spotkaniu zostaną opublikowane w specjalnym numerze ''Linguistica Copernicana''.

Uważamy, że tematy przyszłorocznej konferencji poświęconej zagadnieniom struktury tematyczno-rematycznej wypowiedzi powinny dotyczyć następujących problemów:

1. Miejsce badań struktury tematyczno-rematycznej w ramach analizy semantyki i pragmatyki języka.
2. Czy intonacja jest odrębnym poza treścią i formą aspektem znaku językowego? Akcent kontrastywny i niekontrastywny.
3. Czy temat jest elementem zdania? Wyznaczniki wykładników tematu.
4. Diateza nienacechowana i nacechowana oraz zmiany linearne w obrębie struktury zdania.
5. Remat i jego realizacje oraz jednostki przyrematyczne. Wyznaczniki rematu.
6. Reprezentacja semantyczna i sposoby testowania jej komponentów.
7. Struktura tematyczno-rematyczna i jej wykładniki w różnych językach i różnego typu wypowiedziach.
8. Metody eksperymentalne w badaniu struktur tematyczno-rematycznych wypowiedzi.