Uniwersytet Mikołaja Kopernika
gif
gifStrona główna
gifStruktura organizacyjna
gifRegulamin Instytutu
gifZakłady naukowe
gifPracownicy
gifDyżury pracowników
gifPublikacje książkowe
gifTypy studiów
gifSpecjalizacje
gifKoło naukowe
gifRekrutacja

Instytut Języka Polskiego

Dr hab. Małgorzata Gębka-Wolak

  • Tytuł magistra: mgr filologii polskiej, 1991, UMK Toruń, Wydział Humanistyczny temat pracy: Obraz życia polskiego emigranta w prozie Danuty Mostwin, promotor: prof. dr hab. Jerzy Speina;
  • Stopień doktora: dr nauk humanistycznych, 2000, UMK Toruń, Wydział Filologiczny temat rozprawy: Związki linearne między składnikami grupy nominalnej we współczesnym języku polskim, promotor: prof. dr hab. Maria Szupryczyńska.
  • Habilitacja: doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa polskiego, 2012, Wydział Filologiczny UMK w Toruniu; temat rozprawy: Pozycje składniowe frazy bezokolicznikowej we współczesnym zdaniu polskim, Toruń: Wydawnictwo UMK 2011.
     
    •  
Dane korespondencyjne
e-mail: mge@uni.torun.pl
telefony: (0-56) 611-37-82, (0-56) 611-35-77
 
Funkcje w UMK
  • od 21 II 2005 roku kierownik Studium Podyplomowego Nauczania Języka Polskiego jako Obcego, działającego na Wydziale Filologicznym przy Instytucie Języka Polskiego
  • od 1 X 2006 roku kierownik Studium Kultury i Języka Polskiego dla Obcokrajowców, działającego na Wydziale Filologicznym
     
Przedmiot badań naukowych:

    gramatyka współczesnego języka polskiego ze szczególnym uwzględnieniem składni i słowotwórstwa; stylistyka językoznawcza.

    W centrum moich zainteresowań pozostają problemy składni współczesnego języka polskiego. Badałam uporządkowanie linearne składników grup nominalnych, jak również zajmowałam się opisem właściwości składniowych konkretnych jednostek leksykalnych, a także ich typów, np. jednostek typu oratio recta oraz jednostek składniowych, jak np. grupy bezokolicznikowe. W opisie preferuję metody i narzędzia wypracowane na gruncie polskiego strukturalizmu, które staram się wzbogacać o procedury formalne stosowane w ramach teorii Sens Û Tekst, przede wszystkim w ujęciu I. A. Mielczuka. Ponadto metody i narzędzia składni formalnej staram się zastosować do badań stylistycznych, np. do badania języka osobniczego. Interesuje mnie także wykorzystanie środków składniowych w grach językowych. Dodatkowym przedmiotem moich badań są zagadnienia glottodydaktyczne, przede wszystkim zaś zagadnienia gramatyczne w nauczaniu języka polskiego jako obcego.

 

WYKAZ PUBLIKACJI:

Monografie

  1. Związki linearne między składnikami grupy nominalnej we współczesnym języku polskim, Wydawnictwo UMK, Toruń 2000, ss. 161.
  2. Pozycje składniowe frazy bezokolicznikowej we współczesnym zdaniu polskim, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011, s. 285.

Artykuły

  1. Opcja – termin komputerowy, Język Polski LXXII, 1992, z. 4–5, s. 361–362.
  2. Jeden ze sposobów wartościowania w dzisiejszych i wcześniejszych wypowiedziach publicznych, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Filologia Polska XLIV, Nauki Humanistyczno-Społeczne, z. 283, 1994, s. 61–69.
  3. Elementy potoczne w wypowiedziach publicznych Lecha Wałęsy, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Filologia Polska XLVI, Nauki Humanistyczno-Społeczne, z. 300, 1995, s. 23–39.
  4. (z M. Szupryczyńską) Status formalno-gramatyczny jednostki super(-) w języku polskim, [w:] Wyrażenia funkcyjne w systemie i tekście. Materiały konferencji naukowej (Toruń 21-23 X 1993), Toruń 1995, s. 171–180.
  5. Uwagi na temat szyku składników grupy imiennej (o tzw. cyrkumfiksacji w rozwiniętej grupie rzeczownikowej), [w:] Polonistyka toruńska Uniwersytetowi w 50. rocznicę utworzenia UMK. Językoznawstwo, red. Krystyna Kallas, Toruń 1996, s. 157–166.
  6. O szyku składników grupy nominalnej, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Filologia Polska XLVIII, Nauki Humanistyczno-Społeczne, z. 313, 1997, s. 3–21.
  7. Struktura grupy przymiotnikowej a jej szyk, Język Polski LXXVII 1997, z.2–3, s. 123–130.
  8. Gramatyczne uwarunkowania szyku w konstrukcjach konstytuowanych przez rzeczowniki odczasownikowe, Studia Linguistica Polono-Meridianoslavica, t. 9, Toruń 1998, s. 143–156.
  9. O jednostkach typu oratio recta, Acta Universitatis Nicolai Copernici Filologia Polska L, Nauki Humanistyczno-Społeczne, z. 324, 1998, s. 53–67.
  10. O możliwości interpretowania grup apozycyjnych z członem wyodrębnionym interpunkcyjnie jako konstrukcji współrzędnych, Poradnik Językowy 1999, z. 1, s. 21–29.
  11. Takie nic to nic takiego, Język Polski LXXX, 2000, z. 1–2, s. 52–55.
  12. O wyrażeniach typu identyczny jak, Poradnik Językowy 2002, z. 3, s. 35–42.
  13. Zakres użycia mianownikowej formy przymiotnikowej w pozycjach konotowanych przez czasownik, [w:] Studia z gramatyki i leksykologii języka polskiego. Prace dedykowane Profesor Marii Szupryczyńskiej, red. M. Gębka-Wolak, I. Kaproń-Charzyńska, M. Urban, Wydawnictwo UMK, Toruń 2003, s. 109–122.
  14. Grupa bezokolicznikowa w zdaniach typu Uznał za stosowne wyjechać, Polonica, 22–23, 2003, s. 255–267.
  15. Uwagi o konstrukcjach typu żeby+bezokolicznik, [w:] Studia z gramatyki i semantyki języka polskiego. Prace dedykowane Profesor Krystynie Kallas, red. A. Moroz i M. Wiśniewski, Toruń 2004, s. 83–91.
  16. O gramatycznych uwarunkowaniach wymiany osobowej formy czasownika na bezokolicznik, Studia językoznawcze, tom 3, Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, Szczecin 2004, s. 179–188.
  17. Nauczanie języka polskiego w grupach polsko-francuskich, [w:] Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym, red. A. Dąbrowska, Wrocław 2004, s. 141–145.
  18. Związki składniowe bezokolicznika w ciągach typu miał ochotę poczytać, stracił okazję spotkać się z Marią, Język Polski LXXXIV 2004, z. 4, s. 259–268.
  19. Składnia opisowa a normatywna. Uwagi o współczesnym poradnictwie językowym, [w:] Studia językoznawcze tom 4, Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2005, s. 93–103.
  20. Bezokolicznikowy człon wspólny, Język Polski LXXXV 2005, z. 5, s. 337–345.
  21. O środkach składniowych używanych w grach językowych, [w:] Acta Universitatis Nicolai Copernici Studia Slavica X, Nauki Humanistyczno-Społeczne, z. 374, 2005, s. 49–57.
  22. O składni Murów Jerycha Tadeusza Brezy, [w:] Światy przedstawione. Prace z historii i teorii literatury ofiarowane Profesorowi Jerzemu Speinie, red. M. Kalinowska, E. Owczarz, J. Skuczyński, M. Wołk, Toruń 2006, s. 213–221.
  23. (z A. Morozem i M. Wiśniewskim) O konstrukcjach z wyrażeniem zamiast, Poradnik Językowy 2006, z. 9, s. 30–40.
  24. O tzw. podmiocie bezokolicznika w ramach teorii Sens Û Tekst I. A. Mel'čuka, [w:] Literatura, kultura i języka polski w kontekstach i kontaktach światowych, red. M. Czermińska, K. Meller, R. Fliciński, Poznań 2007, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 781–789.
  25. O konstrukcjach typu Nie mnie o tym decydować, [w:] Z przeszłości i teraźniejszości języka polskiego, red. Joanna Kamper-Warejko, Joanna Kulwicka-Kamińska, Katarzyna Nowakowska, Toruń 2007, s. 259–270.
  26. Fakultatywność członów schematu składniowego. Uwagi na marginesie Innego słownika języka polskiego, [w:] Leksykalno-stylistyczne zjawiska w polszczyźnie ogólnej, red. Elżbieta Skorupska-Raczyńska, Joanna Rychter, Gorzów Wielkopolski 2007, s. 53–62.
  27. Problem akomodacji wzajemnej w konstrukcjach z bezokolicznikiem, Język Polski 2007 LXXXVII, z. 4–5, s. 275–284.
  28. O identyfikowaniu frazy bezokolicznikowej jako realizacji podmiotowej pozycji składniowej, [w:] Z zagadnień leksykologii i leksykografii języków słowiańskich, red. Joanna Kaproń-Charzyńska, Joanna Kamper-Warejko, Toruń 2007, s. 185–197.
  29. Coś tu nie pasuje. O nowych użyciach czasownika PASOWAĆ, Poradnik Językowy z.1, Warszawa 2008, s. 41–51.
  30. (z A. Morozem) Poprawność a akceptowalność. Problemy teoretyczne, Język Polski LXXXIX 2009, z. 2, s. 124–134.
  31. Ocena poprawności związków akomodacyjnych, Język Polski LXXXIX 2009, z. 2, s. 135–144.
  32. (z A. Morozem) Akceptowalne nie musi być poprawne, czyli jak oceniamy wyrażenia językowe, [w:] Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych, red. A. Piotrowicz, K. Skibski, M. Szczyszek, Poznań 2009, s. 135–140.
  33. Akceptowalność a poprawność na przykładzie konstrukcji typu Na zdjęciu byli nasze babcie i kucyk, [w:] Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych, red. A. Piotrowicz, K. Skibski, M. Szczyszek, Poznań 2009, s. 141–148.
  34. Ekonomia to nie boli? Tekst w nauczaniu języka specjalistycznego na przykładzie ekonomii, Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 17. Testy i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego – 2, Łódź 2010, s. 467–473.
  35. Ile form bezokolicznikowych jest w paradygmacie czasownika? Problem trybu przypuszczającego bezokolicznika, Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza 17, Poznań 2010, s. 25–39.
  36. Problematyka szyku wyrazów w nauczaniu języka polskiego jako obcego, [w:] Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego, red. Karolina Birecka, Katarzyna Taczyńska, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010, s. 69–78.
  37. O metodzie oceny poprawności innowacji składniowych (na przykładzie konstrukcji kurs na instruktora i sytuacja wydaje się być niedobra), [w:] Norma językowa w aspekcie teoretycznym i pragmatycznym, red. Anna Piotrowska, Małgorzata Witaszek-Samborska, Krzysztof Skibski, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2011, s. 99–108.
  38. Zwroty idiomatyczne w świetle kryterium konotacji podmiotowej pozycji składniowej, [w:] Ścieżkami pięknej polszczyzny, red. Leonarda Mariak, Adrianna Seniów, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2011, s. 39–52.
  39. Własności składniowe frazeologizmów z komponentem palce || paluszki lizać, Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, t. 10., Szczecin 2011, s. 69–77.
  40. (z A. Morozem) Indywidualne dyspozycje składniowe form trybu rozkazującego (na przykładzie czasowników BAĆ SIĘ, OBAWIAĆ SIĘ, LĘKAĆ SIĘ), [w:] Różne formy. Różne treści, red. Mirosław Bańko, Dorota Kopcińska, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, s. 59–71.
  41. Przygotowanie lektorów do nauczania języka specjalistycznego, [w:] Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego II, red. Karolina Pluskota, Katarzyna Taczyńska, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011, s. 303&ndas;320.
  42. Uwagi o akomodacji morfologicznej (na przykładzie akomodacji przypadka rzeczownika alternującego z przysłówkiem), [w:] Dyskursy trzeciego tysiąclecia, red. E. Pajewska, Szczecin 2011, s. 33–45.

Przyjęte do druku

  1. Związki akomodacyjne jako wyróżnik zależności składniowej. (do Studiów Językoznawczych tom 11 w Szczecinie) złożone w 2011
  2. Weź się zastanów! – problem statusu gramatycznego przyimperatywnego weź. (do Poradnika Językowego) złożone w 2011.
  3. Fraza bezokolicznikowa w nauczaniu języka polskiego jako obcego (do tomu Z problematyki kształcenia językowego, t. IV, pod red. E. Awramiuk, Białystok 2012).

Recenzje

  1. O słowniku gwary bydgoskiej, recenzja: Andrzej S. Dyszak, Jak mówili bydgoszczanie. Mały słownik gwary bydgoskiej, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 2008, s. 187, [w:] Kronika Bydgoska XXIX , Bydgoszcz 2008, s. 479–485.

Redakcje naukowe

  1. Studia z gramatyki i leksykologii języka polskiego, Prace dedykowane Profesor Marii Szupryczyńskiej, (z I. Kaproń-Charzyńską, M. Urban) Wydawnictwo UMK, Toruń 2003, ss. 292.
  2. Czytam, piszę, opowiadam. Materiały na lektoraty języka polskiego jako obcego, TOP KURIER, Toruń 2006, ss. 143.